UYGULAMA SONUÇLARIYLA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MODELİ

Türkiye’de büyükşehir belediye sisteminin son 40 yılda geçirdiği evrim; siyasi, iktisadi, sosyal ve teknolojik değişimlere paralel olarak kentsel yapıda meydana gelen dönüşümlerle gerçekleşmiştir. 1980’li yıllardan itibaren küreselleşme sürecinin etkileri ve bu bağlamda devlet mekanizmasında yaşanan değişimler, büyükşehir belediye sisteminde de zaman içinde yapısal dönüşümlere zemin hazırlamıştır. Bu dönüşüm sürecinin en köklü ve radikal adımına ise, 30 Mart 2014 Mahalli İdareler Genel Seçimleri sonrası yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun ile tanık olunmuştur.
Bu kitapta, Türkiye’de büyükşehir belediye sistemi öncelikle hukuki, mali ve tüzel yapıları çerçevesinde incelenmekte ve sistemin yerel demokrasi ile katılım üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir. Ardından 6360 sayılı Kanun’un getirdiği yapısal değişiklikler; mali özerklik ve ölçek ekonomisi gibi kavramlar bağlamında ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır. Kanunla birlikte büyükşehir statüsü kazanan Tekirdağ ilinin belediye sistemi, bu değişiklikler ekseninde somut bulgular üzerinden incelenmektedir. Elde edilen verilerle desteklenen bu çok boyutlu değerlendirmeler, 6360 sayılı Kanun öncesi ve sonrası dönemleri kapsayacak şekilde karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır.
Alan araştırmasından elde edilen bulgular, 6360 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinin üzerinden geçen 12 yılın sonunda, nüfus ve yüzölçümü bakımından oldukça genişleyen hizmet alanları ile belediye gelirleri arasındaki dengesizliğin mali özerkliği zedelediğini açıkça göstermektedir. Ayrıca, tüzel kişiliğini kaybederek mahalleye dönüşen köylerde hizmete ve yetkililere erişim zorluklarının yaşandığı ve büyükşehir belediye meclislerinde nüfusla orantılı olmayan siyasi ve coğrafi bir temsil adaletsizliğin ortaya çıktığı saptanmıştır. Elinizdeki bu ikinci baskı, büyükşehir belediye sisteminin uygulamadaki yansımalarını tüm ayrıntılarıyla görünür kılmakta ve çözüm yollarıyla birlikte Tekirdağ örneği üzerinden okuyucuya sunmaktadır.