Büyük Selçuklular (431-552/1040-1157) hiç şüphesiz ki Türkistan’dan Akdeniz’e, Mâverâünnehir’den Anadolu’ya çok geniş bir coğrafî sahada gerçekleştirdikleri seferler, fetihler ve siyasî tarihinin yanı sıra diğer devletlere de örnek teşkil edecek idarî, askerî, merkezî yapılanması, güçlü devlet teşkilâtı ve kurumlarıyla Ortaçağ Türk-İslâm tarihinde müstesna bir yere sahiptir.
Tarihî seyir içerisinde başlangıçta Büyük Selçuklulara bağlı olan ama zamanla müstakil hâkimiyet tesis eden Selçuklu kolları teşekkül etmiş ve bu devletler hânedan üyelerince idare edilmiştir. Kirman Selçukluları (440-583/1048-1187), Türkiye Selçukluları (467-708/1075-1308), Suriye Selçukluları (471-511/1079-1117) ve Irak Selçukluları (513-590/1119-1194) zikredilen minvalde Selçuklu kollarıdır. Hususan Irak Selçuklu Devleti ise Selçuklu coğrafyasının batısında, Büyük Selçuklu Sultanı Sencer’in (512-552/1119-1157) uygun görmesi ve izni doğrultusunda kurulmuş olup, Büyük Selçuklu Sultanı Muhammed Tapar’ın (498-511/1105-1118) oğlu Mahmûd b.Muhammed Tapar (513-525/1119-1131) Irak Selçuklu Devleti’nin ilkhükümdarı olarak tahta geçmiştir.
