TÜRK EDEBİYATINDA MODERNİZM

Türk edebiyatı araştırmaları içerisinde modernizm kavramı, uzun yıllar boyunca gerek kuramsal gerekse yöntemsel açıdan çeşitli belirsizliklerle ele alınmış; çoğu zaman “modern”, “modernleşme” ve “modernite” gibi kavramlarla eş anlamlıymış gibi kullanılmıştır. Oysa modernizm, söz konusu kavramlardan ayrı olarak belirli bir tarihsel bağlama, estetik programa ve ideolojik arka plana sahip olan özgül bir sanat ve edebiyat hareketidir. Bu kavramsal ayrımın yeterince gözetilmemesi, Türk edebiyatı alanında modernizme ilişkin yapılan birçok çalışmanın kuramsal tutarlılığını zedelemiş; modernist estetiğin edebî metinlerdeki özgün görünümleri çoğu zaman eksik ya da yanlış okunmuştur.
Türk Edebiyatında Modernizm adlı bu çalışma, söz konusu kuramsal ve metodolojik sorundan hareketle ortaya çıkmıştır. Türk edebiyatında postmodernizm üzerine çok sayıda araştırma, inceleme ve derleme eser bulunmasına rağmen modernizmi hem teorik düzlemde ele alan hem de bu kuramı Türk edebiyatının şiir, öykü ve roman metinleri üzerinden sistematik biçimde örnekleyen bütünlüklü bir çalışmanın yokluğu dikkat çekicidir. Bu kitap, modernizmi tarihsel, estetik ve ideolojik boyutlarıyla ele alarak Türk edebiyatındaki modernist yönelimleri doğru kavramsal zeminde tartışmayı amaçlamaktadır.
Türkiye’nin farklı ve saygın üniversitelerinde görev yapan, modernizm konusunda yetkin ve disiplinlerarası bakış açısına sahip akademisyenlerin (Yunus Alıcı, Bâki Asiltürk, Emel Koşar, Jale Özata Dirlikyapan, Koray Üstün, Muhammed Murat Uçar, Elmas Şahin, Sibel Yılmaz, Ayşe Demir, Feyza Akgün, Özgür Taburoğlu, Oğuz Yaşar Yılmaz, Murat Çıkla, Gülben Kocabıçak, Beyhan Uygun Aytemiz, Tayfun Haykır, Merve Sevda Selvi, Emel Aras, Fatıma Ertürk) katkılarıyla hazırlanan bu çalışma; Ahmet Haşim ve Orhan Veli’den Ahmet Hamdi Tanpınar’a, Yusuf Atılgan’dan Oğuz Atay’a, Leylâ Erbil’den Bilge Karasu’ya, Sevgi Soysal’dan Vüs’at O. Bener’e uzanan geniş bir yazar ve metin yelpazesi üzerinden; ayrıca modernist şiir estetiğinin deneysel yönelimlerinden biri olan letrizmin Türk şiirindeki yansımalarını da dikkate alarak modernizmin Türk edebiyatındaki çok katmanlı yapısını görünür kılmaktadır.